szwedzkiereminiscencje

Nowe ksiazki – Andersson, Ingemarsson

In Ksiazki, Pamietnik, Szwecja on 24 Maj 2014 at 19:41

Krótko, gdyz pogoda dopisuje, zarówno piszącym, jak i czytającym. Lepiej polozyc się z ksiazka w lezaku niż sleczec przed ekranem komputera. Miejscowi już od trzynastego stopnia Celsiusza paradują w szortach i letnich sukienkach – az strach bierze, co będzie dalej?

lenaandersson

Okropnie to zlosliwie zabrzmi, ale odnoszę wrazenie, iż Szwedzi nareszcie się nauczyli pisać książki. Dzieje się to samo, co niegdyś w muzyce, potem designie. Nagle wszyscy, na trzy cztery zaczeli dzialac w określonym kierunku – i potrafią osiagnac równa, przyzwoita jakość. O nowatorstwie nie ma mowy, ale można już poczytac z przyjemnoscia. Na przykład taka Lena Andersson, która za „Samowolne postepowanie – powieść o milosci” zasluzenie otrzymala zeszłorocznego „Augusta”. Lena A to pisarka niestereotypowa; jej tematyka, jezyk oraz forma skacza niejako z kwiatka na kwiatek. Nie wydaje zbyt często i zaskakuje na tyle, ze bywa na ustach dziennikarzy, zanim znowu zapadnie w niepamięć. Trudno mi ocenic, na ile rzeczywiście jest popularna wśród czytelników? Chyba bywa głównie pupilka krytyków i takich – jak na ten kraj – nietypowych konsumentów literatury jak ja. Pamietam jej „Czy dawniej było lepiej?” oraz „O, to ty jesteś Szwedem?”, które narobily sporo szumu. Obie zresztą mi się spodobaly – były wyjątkowo bezpośrednie i odważne. Może wlasnie dlatego ma takie slabe wzięcie u pani Kowalskiej, która w chwilach wytchnienia nie chce się zastanawiać nad trudnymi kwestiami o charakterze historycznym, socjologicznym czy etycznym?

golab-2

Nowy „August” polecany jest zresztą jako lektura terapeutyczna – patrz ostatni numer „Tary”, gdzie wlasnie odkryto, iż książki oddzialywuja pozytywnie na psychikę. Miedzy innym zalecano „Samowolne postepowanie” jako wsparcie w procesie leczenia złamanego serca. Glówna bohaterka powieści, niejaka Estera, pala bowiem nieodwzajemniona miloscia do uznanego artysty, Raska. Milosc dopada ja nieoczekiwanie – która to nieoczekiwanosc szwedzkie slowo „rask” oznacza. Dopada ją w pełni kariery i zdawaloby się spełnienia osobistego – a jednak! Idąc za glosem serca zostawia dotychczasowego partnera (będzie pewnie musial leczyc serce lektura) i stara się wkraść w laski pana swojego organu krwiopompowniczego i uczuciowego. Niestety, los pastwi się nad biedna krytyczka sztuki (az się prosi, żeby napisac: „sztuczki”). Los oraz bezwzględny Nieoczekiwany. Co prawda zdarza mu się skorzystać z fizycznych powabów zapalonej wielbicielki, ale jej z kolei nie udaje się przekuc owych momentów slabosci w trwaly związek. No i caly pogrzeb na nic – Estera przemeblowala swoje dotychczasowe zycie, żeby być z Raskiem, podczas gdy Rask pozostaje od dawna z związku z inna. Jak to ktoś napisał: niech się smieje ten, którego podobna sytuacja ominela. Wszyscy inni mogą się latwo rozpoznać w maniakalnych czy depresyjnych stanach bohaterki. Przy okazji napisane swoistym jezykiem – wartkim, ciętym, ironicznym, który nie szczędzi zadnego z bohaterów. Jezyk ratuje powieść gdzies po polowie, kiedy już dokładnie wiadomo, o co chodzi i u czytelnika nastepuje stan lekkiego przesycenia. Tym niemniej ksiazka jedyna w swoim rodzaju – zobaczymy czym pani Lena Andersson jeszcze nas zaskoczy?

kajsa-ingemarsson

Kajsa Ingemarsson, zanim zajela się pisaniem, dala się poznac jako osoba blyskotliwa, o niezmiernie ciętym jezyku. Wystepowala w programach rozrywkowych, próbując potem swoich sil jako modelka. Pisanie chyba wychodzi jej najlepiej, gdyż daje ujście dla znakomitego daru obserwacji oraz poczucia humoru. W „Kole fortuny”, z kobiecej perspektywy, opisuje wspólczesna Szwecje w pigułce. Losy trzech kobiet i przedstawicielek trzech generacji splatają się na chwile w niewielkim miasteczku, jakich tu wiele. Katalizatorem procesu odmiany stala się czwarta kobieta, prywatnie Jeanette, zas sluzbowo Janina. Nastarsza z naszej trójki, Miriam, to lekko zaniedbana pani domu. Czuje się trochę samotna, gdyż dzieci już dorosły, a maz najczęściej przebywa w delegacji (czy takie slowo jeszcze w polskim wystepuje?). W sumie jednak dominuje poczucie spełnienia – do czasu, kiedy mezowska delegacja okazuje się mieć na imie Yvonne. Nastepna z bohaterek, Nina, to miescowa fryzjerka, z niezrealizowana kariera artystyczna. A trzecia to wyedukowana w Uppsali prawniczka, chwilowo na macierzyńskim – i w poszukiwaniu swojego miejsca na nowych smieciach. I pewnie, gdyby nie Jeanette alias Janina, bladzilyby samotrzec w mrokach niepewności, zanim znalazłyby własne przeznaczenie. Kolo fortuny zrzadzilo jednak inaczej – i kazda z trójki sąsiadek popchnieta została w odpowiednim kierunku. Po czym Janina spakowala się i – nie, nie odleciała na miotle, tylko wsiadla do swojego zaniedbanego samochodu i odjechala w kierunku kolektywu artystycznego w Dalarna. Reasumując, ksiazka typu feel good, ale tym razem pisze to bez zlosliwosci. Czytałam ciurkiem, na dodatek z duza uciecha. „Kolo fortuny” daje do myslenia, nie dreczac przy okazji czytelnika. Niespodziewanie dobrze napisane – przywodzi na myśl zlota ere pisarek brytyjskich. Na koniec jeszcze ciekawostka; Kajsa Ingemarsson studiowala miedzy innymi jezyk polski na Unwiersytecie Sztokholmskim. Nastepnie została zwerbowana przez kontrwywiad, w którym pracowala przez pare lat. Czym przypomina Brytyjki zatrudnione w Bletchey Park czy Londynie – w tym moja ulubienice, Mary Wesley / Mary Aline Mynars Siepman. Czyli: nie lekceważcie kobiet z poczuciem humoru – ona mogą się okazac agentkami! Może ktoś kiedyś zlituje się na Kajsa i powiesci jej pióra na jezyk polski przelozy – albo sama i autorka przerzuci się na jezyk Reya?

alla-vi-barn-i-bullerbyn

Zdjecie nietematyczne pochodzi z wczorajszego balu.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: