szwedzkiereminiscencje

Dziecko Oswiecenia-Almqvist

In Ksiazki, Przywracanie pamieci, Szwecja on 20 Maj 2012 at 00:21

Carl Jonas Love Almqvist / Det går an / 1839 / e-book

 

Ciekawa ksiazka ciekawego, choc zapomnianego autora – pisarza, dziennikarza, muzyka i grafika. Slucha sie troche jak „Cudownej podrózy” Selmy Lagerlöf polaczonej z ideami feministycznymi. Almqvist jest wszechstronnie wyksztaconym erudyta oraz znakomitym znawca geografii Szwecji w najdrobniejszych szczególach. Powiesc opisuje nawiazanie sie znajomosci pomiedzy sierzantem Albertem a szklarka Sara. Para poznaje sie na pokladzie parowca Yngve Frey miedzy Stockholmem i Arboga. Sara, po dokonaniu zakupów dla swojego zakladu szklarskiego (w tym diamentów!), udaje sie do domu w Lidköping. Albert, który na prosbe krewnych zajmuje sie zarzadzaniem paru majatków, jest w trakcie dorocznego objazdu. Tak jednak rozmiluje sie we wdziekach roztropnej Sary, ze postanawia najpierw odwiedzic jej miasto rodzinne. Mimo propozycji ze strony sierazanta uczynienia jej uczciwa kobieta Sara oddala mysl o oswiadczynach i malzenstwie – w zamian za to proponuje Albertowi zycie w wolnym zwiazku z rozdzielnoscia majatkowa. Pyta sie go slowami, które staly sie tytulem ksiazki oraz haslem ostrej debaty przeciwko autorowi. Det går an? Troche trudno znalezc wlasciwe tlumaczenie, chyba najbardziej odda je wyrazenie:

– Czy tak sie da?

– Da sie – odpowiada Albert.

Ksiazka ta nie zestarzala sie specjalnie – w odróznieniu od Stiga Dagermana i jego literatury ludu pracujacego miast i wsi. Najbardziej mi sie podobalo, ze Sara i Albert caly czas ze soba rozmawiaja. De facto wiecej mówi Sara, a on jej slucha. Jakby tego nie bylo dosyc, to Albert czesto jeszcze zadaje dodatkowe pytania – Sara i jej zycie go po prostu interesuje. Nie usiluje jej imponowac ani szarza, ani majatkiem czy stosunkami. Ich rozmowa jawi sie zupelnie wspólczesna – mloda bisinesswoman stawiajaca szklane fasady spotyka w podrózy wracajacego do domu zolnierza sil pokojowych. Podróz dluga, maja troche przygód po drodze i okazuje sie, ze im wiecej ze soba przebywaja, tym bardziej przypadaja sobie do gustu.

Podobno spadek Oswiecenia powinien juz sie skonczyc, poniewaz nie przystaje do nowych czasów. Takie glosy podnosza sie przynajmniej w kontekscie ksztalcenia. Carl Jonas Love byl po swojej matce aktywnym zwolennikiem nauk Jana Jakuba R – na tyle, ze nawet przeprowadzil sie na wies i bez powodzenia usilowal utrzymac z plodów ziemi rolnej. Moze wyprowadzka na wiec nie byla najszczesliwszym pomyslem i moze wspólczesna – zbudowana na idealach oswieceniowych szkola powinna zostac zreformowana. Natomiast idea równosci i wzajemnego poszanowania nie jest czyms, co mogloby sie kiedykolwiek zestarzec. I dlatego niemal dwustuletnia powiesc nadal wydaje sie zywa – z przykroscia zakonczylam znajomosc z Sara i Albertem.

  1. Wierzę, para Sara – Albert i dziś budzi nostalgię. Rozmawiali, on słuchał, pytał, interesował się…

    • superowy byl ten albert. z zawodu zoldak i w sumie czlowiek praktyczny, a taki subtelny. wylapywal niuanse, a jak go sara o cos poprosila, to spelnial jej zyczenie. nie forsowal swoich pomyslów i podobalo mu sie, ze trafil kobiete myslaca samodzielnie. odlozyl prace na potem, zeby odprowadzic wybranke do domu. sara nie musiala robic z siebie kociatka i slodkiej idiotki, zeby byl opiekunczy i meski. mimo wspólnego noclegu w drodze nie rzucal sie na nia jak zwierze- dorosly facet jej sie trafil i tyle, az zazdrosc bierze

      na temat uwodzenia dzis znakimity list do GW: http://wyborcza.pl/1,126764,11759287,O_przekraczaniu_granic_przyzwoitosci____tfu___cielesnosci.html

      szlechetne idee skonczyly sie natomiast nienajlepiej dla samego carla jonasa lova – napadany i oczeniany, a pewnie tez i nie za bardzo praktyczny z natury, musial uchodzic z miejsca na miejsce. tyle, ze jego ksiazka nadal aktualna, a o krytykach nikt nie pamieta

  2. M., mam u Ciebie sporo do ponadrabiania. Ale kleszcze obowiązków – od niechcenia – zwalniają uścisk i może będę sobie mogła pohasać po blogach jak dawniej.
    Niesamowite! Ty masz jakiś siódmy zmysł do znajdowania ciekawie opakowanych feministycznych tematów. Smaczkiem jest to cofnięcie się o dwieście lat. Bo Sara nie jest osadzona w jakimkolwiek, zniekształcającym, kontekście społecznych feministycznych żądań. To, czego chce i na co jest gotowa się zdecydować, co wybiera – to po prostu wypływa z niej (i z niego). Czyli: nie jest przekombinowane ideologicznie.

    Artykuł przewrotny! A to ci nieistniejący rycerz, tacy to dopiero potrafią namieszać.🙂

  3. widmo nieistniejacego rycerza nadal straszy – cos w tym j, ze piekniejsze wydaja nam sie rzeczy niedopowiedziane i owiane tajemnica

    mam nadzieje, ze kleszcze obowiazków nie przenosza borelii i TBS? jakby co to zaopatrz sie z pincetke do ich natychmiastowego usuwania😉

    z almqvistem rzeczywiscie przyjemne zaskoczenie, bo niektóre ksiazki dezaktualizuja sie juz po dziesieciu latach, a tu prosze, taki dwustuletni rarytas. natrafilam przypadkiem – czyli nie tyle moja zasluga, co slepego losu. w odróznieniu od camilli läckberg nikt tu nie wie, ze byl taki szwedzki mysliciel i pisarz

    b mi milo, ze znowu do mnie wpadlas z wizyta! ty co prawda tylko kokietujesz domniemanym grafomanstwem, a u mnie grafomanstwo autorytatywnie stwierdzil nowy gosc (vide dagerman-bis) – wiec nie wiem, czy bedziesz sie jeszcz chciala ze mna blogozankowac?

  4. Blogożanko, nie bój żaby! Wpadam, jak mnie tylko nie dręczy poganiacz.. Gorący czas już minął, teraz się tylko wygramolić spod gruzów i wymarsz w świwat!

    • to mnie szalenie ucieszylas! b sie do swoich blogozanek przywiazuje i byloby mi nader przykro rozstac sie z toba! nadal serce mi krwawi po lireal, kt wybrala galczynskiego nade mnie….

      zycze ci slonecznego i beztroskiego lata!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: